Αντώνης Τζήμας, «Ιστορίες του Ουρητηρίου», το παρθενικό ταξίδι ενός νέου συγγραφέα

Εκδόσεις Ιωλκός

tzimas-bk29.3.16

Από τον Κ. Π. Δ.

Οι «ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΟΥΡΗΤΗΡΙΟΥ», μια συλλογή δεκαπέντε μικρών διηγημάτων του πρωτοεμφανιζόμενου 35χρονου Αντώνη Τζήμα (εκδ.Ιωλκός), που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο φιλόξενο «Polis Art Café» της «Στοάς του Βιβλίου», είναι ένα βιβλιαράκι που πραγματικά αξίζει την προσοχή μας. Διάλεξα αυθαίρετα,  για να το παρουσιάσω εδώ, τη γνωστή ξυλογραφία του Χανς Μπάλντουνγκ Γκριν: Αριστοτέλης και Φυλλίς, βασισμένη στην κλασσική διήγηση του παθήματος του μέγιστου των φιλοσόφων από μια γυναίκα «ελαφρών ηθών», μια εξιστόρηση που έφτασε σε μας από την ινδική και αραβική Ανατολή μέσα από μεσαιωνικές αναπαραγωγές της, για να δείξω πως κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει από τα ερωτικά του πάθη, πόσο μάλλον όταν είναι νέος και ζει στη σημερινή εποχή, που αυτά έχουν πια αποενοχοποιηθεί.  Αυτό το περιστατικό μου θύμισε το βιβλίο όταν το τελείωσα. Όσο κι αν οι συγγραφείς τολμηρών εξιστορήσεων δεν ταυτίζονται με τους ήρωες, η ατμόσφαιρα ενός τέτοιου βιβλίου, αθέλητα αποκαλύπτει μύχιες σκέψεις, φιλοσοφία, αντιλήψεις και κάτι από το αχανές υποσυνείδητο, δεν λέω υποχρεωτικά από τη tzimas2_29.3.16ζωή,  αυτού που τις έγραψε, ειδικά αν είναι νέος και δεν έχει ακόμη μάθει να κρύβεται, να υποκρίνεται και να ενδίδει στον πειρασμό της συμβατικής σοβαροφάνειας. Σίγουρα έστω και αθέλητα ο συγγραφέας αποκαλύπτεται σε κάποιο ποσοστό γιατί όλοι μας κατά ένα μέρος είμαστε αυτά που γράφουμε, αν γράφουμε βέβαια. Με αυτήν την έννοια λοιπόν ο συγγραφέας  αυτοεκτίθεται και το θεωρώ αυτό μεγάλη συμβολή γιατί απελευθερώνει σκέψεις και επιθυμίες πολλών ακόμη, που τις κρύβουν ακόμη κι από τον εαυτό μας. Η εποχή μας έχει τεράστια ανάγκη από ειλικρίνεια, αν η μεγάλη κρίση δεν φέρει τους ανθρώπους κοντύτερα, αν δεν τους αναγκάσει να πουν την αλήθεια τους, τότε πολλοί θα χαθούν άδικα, μέσα στα τείχη που έχτισαν ή τους έχτισαν.

  Είπα κρίση και οφείλω να σημειώσω πως το έργο είναι ολότελα αποστασιοποιημένο από αυτήν, κρατώντας  για το περιεχόμενό του την αφ’ υψηλού θεώρηση των πραγμάτων με διαχρονικότητα, με διατοπικότητα, αφού είναι διάχυτη η υποβόσκουσα, ευγενικά αναιδής, άποψη του συγγραφέα πως πρώτιστα η κρίση είναι μέσα μας,  στα μυαλά μας, στα αισθήματά μας, στο σώμα μας, είναι συνεχής, είναι αυτή που κινεί τα πράγματα, πολλές φορές δαιμονικά, υποταγμένα στις πιο σκληρές πτυχές και απαιτήσεις της. Νομίζω πως το πρώτο που θα παρατηρήσει ο αναγνώστης διαβάζοντας τις «Ιστορίες» είναι πως παρά την τολμηρή θεματολογία τους και τον πανταχού παρόντα ερωτισμό τους, που μερικές στιγμές αγγίζει τα σύνορα του κόσμου του μαρκησίου ντε Σαντ, δεν σοκάρουν. Τίποτα δεν έχει μπει με τον ευτελή αυτό σκοπό, όλα είναι δεμένα με το υπόλοιπο κείμενο, δεν έχει γίνει σπατάλη λέξεων, εικόνων και καταστάσεων, υπάρχει μια διάχυτη οικονομία φράσεων και όρων που δείχνει αυτοσυγκρατημό και σεμνότητα. Η υψηλή αισθητική των κειμένων, η ωραία ενιαία και στρωτή γλώσσα σε μια ενότητα ύφους, στυλ και καταστάσεων που ζωντανεύουν, δημιουργούν στον αναγνώστη ένα αίσθημα εμπιστοσύνης στο συγγραφέα. Δεν υπάρχει τίποτα αγοραίο, τίποτα φτιαχτό και με κακή σκοπιμότητα, όλα υπηρετούν έναν σκοπό, αυτόν της μελέτης του ψυχισμού ενός τυχοδιωκτικού και τολμηρού είδους ανθρώπων, που τραβάνε τις καταστάσεις στα άκρα, βάζοντας τον εαυτό τους στον κίνδυνο της απόλυτης παρακμής. Ενός κόσμου τόσο μακρινού και τόσο κοντινού μας, αφού τα ανθρώπινα πάθη και παθήματα της πραγματικής ζωής, ξεπερνούν συχνά και τη φαντασία των συγγραφέων, όσο κι αν ο καθένας μας νομίζει πως έχει χτίσει γύρω του προστατευτικά τύχη. Μερικά κείμενα αναδεικνύουν πολύ σκοτεινές πτυχές της ανθρώπινης ψυχής, τον κρυμμένο σαδισμό πάνω στα πλάσματα που βρίσκονται στο έλεός μας, είτε αυτά είναι η κατάκοιτη γριά μητέρα μας, είτε το ηλικιωμένο ζευγάρι που βρίσκεται στη διαστροφική διάθεση των διαρρηκτών του οικιακού ασύλου τους, είτε μια δακρυσμένη αγελάδα που καταλαβαίνει το λεπίδι του νεαρού που υποχρεώθηκε να σφάξει ζώο για πρώτη φορά.  Άνθρωποι που βρίσκονται μόνοι τους με συντροφιά ένα ποτό παραμονές Χριστουγέννων, άνθρωποι που ετοιμάζονται να αυτοκτονήσουν όταν ανακαλύπτουν πως τους επισκέφθηκε η αναπηρία, ζευγάρια που χωρίζουν μετά από μια παθιασμένη ερωτική συνεύρεση, η μοναξιά, το ερωτικό πάθος, η απόρριψη, η αρρώστια, ο θάνατος, η στο τέλος και η φύση με τη μορφή της θάλασσας που φιλοξενεί στον ηλιόλουστο κόλπο της ένα σκανδαλιάρικο αγόρι που το ‘σκασε από το σπίτι του, είναι διάχυτα παντού και ο αναγνώστης ανακαλύπτει πως ο συγγραφέας γράφει έτσι που του επιτρέπει ή να κρατήσει αποστάσεις ασφαλείας από τις διηγήσεις για να μην μελαγχολήσει ή αν το επιλέξει να δοκιμάσει τις αντοχές του και ενδεχομένως συντριβεί για λίγο μαζί με τους ήρωες. Όποιος όμως κι αν είναι ο τύπος του αναγνώστη δεν θα μπορέσει να ξεφύγει από μια διαρκή υπόμνηση που νομίζω διατρέχει όλο το έργο. Είμαστε τραγικές μοναχικές φιγούρες που δίνουμε μια συνεχή μάχη επιβίωσης και κυνηγάμε μάταια την ευτυχία σε έναν ψεύτικο κόσμο, που στο τέλος για όλους μας επιφυλάσσει κάποια απογοήτευση που θα μας θυμίσει πόσο θνητοί και ευάλωτοι είμαστε.

Μπαίνω στην έκτη δεκαετία της ζωής μου και ειλικρινά με παρηγορεί πως υπάρχουν νέοι άνθρωποι που τα λογοτεχνικά γραπτά τους έχουν μια κλασσικότητα τέτοια, που να συγκινούν έναν φανατικό μονομερή αναγνώστη αστυνομικών, ιστορικών και φιλοσοφικών κειμένων, με κάποια αντιπάθεια για τη σύγχρονη λογοτεχνία και υποψιάζομαι και με μια προκατάληψη, μπορεί να είναι και φθόνος του μεσόκοπου, για τη νεολαία.

 *

©Κ. Π. Δ.

vintage_under2

Στηρίξτε την προσπάθειά μας με ένα απλό like στο facebook. Ευχαριστούμε

Comments Off

Filed under critique, βιβλιοπαρουσίαση, ελληνική λογοτεχνία