Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου, Η ορατότητα κύριε Νίκο

Karouzos28.12.14 fav-3

«Η τέχνη μας, η φριχτότερη του εγώ μεταμφίεση»
(«Στην ύλη εισχώρησα ουρλιάζοντας»)

Οκύριος Νίκος εμφανίσθηκε ξαφνικά στο μέσον της πιο τρομερής απ΄τις νύχτες της ζωής μας. Μες σε τέτοιους ανέμους, σε τέτοιες δυσκολίες γεννήθηκε, άκμασε και πέρασε στην αιωνιότητα του έαρος ο ποιητής, ο ζωγράφος, ο φιλόσοφος, ο αιώνια ανήλικος Νίκος Καρούζος. Ήρθε και μας λύτρωσε, με τη σπασμωδική του φωνή που πάει κείθε απ΄την ποίηση. Με την αναπλιώτικη καταγωγή του παρέμεινε πιστός σ΄αυτήν την απροσμέτρητη ιδέα των Αθηνών, ιδρύοντας κήπους κρεμαστούς, αναγγέλοντας τη συνέχεια της επικούρειας φιλοσοφίας που μας καθιστά ήμερους έναντι του θανάτου και του επέκεινα. Ανήκει σ΄εκείνη την εποχή της αθηναϊκής παρακμής, όταν μόνον οι πιστοί και οι ιδεαλιστές επέστρεφαν στην πόλη που ανακοίνωσε την ουσία και τη στόχευση αυτού του κόσμου. Μόνος, ηρωικός και ανέστιος περιφρόνησε από καρδιάς τις επετηρίδες, τις ανθολογίες, τις διακρίσεις του συρμού και τις διασκέψεις. Ίσως πονήματα όπως η ανθολόγηση κειμένων των φιλικά προσκείμενων  ομότεχνών του να τον έβρισκαν ολωσδιόλου αντίθετο.

Η αχνή αναγνώριση θα΄ρθει μόνο μετά θάνατον, όταν η επικινδυνότητα των οραμάτων του Καρούζου ευθυγραμμίζεται με τους απασφαλισμένους στίχους των ερυθρογράφων του. Ο Νίκος Καρούζος, ο Παύλος της ποίησής μας, λίθος θεμέλιος επί του οποίου στηρίζεται η ποιητική μας στόχευση αποτελεί μια κατεξοχήν παπαδιαμαντική μορφή. Ο Σκιαθίτης δημιουργός συνιστά το μέτρο, τη στάθμη επί της οποίας αναδύεται και υπολογίζεται η αξία μιας άλλης πράξεως μαθηματικής, έρμαιης των πιο ετερόκλητων αθροισμάτων, γενόμενη επί των κοινών παρονομαστών της κατακερματισμένης μας ζωής. Ασκητικός, ένας άλλος στυλίτης στην καρδιά της πόλεως, ο Καρούζος υποκύπτει μετά σεβασμού σ΄αυτήν την απόσταση, στον ίλιγγο που μας χωρίζει απ΄την ποίηση Η φωνή του διαχρονικό κάλεσμα της εξόδου από τα τοπία των συνοστισμών.Μες στο μαγικό πανηγύρι του κόσμου ο Νίκος Καρούζος κοπιάζει μόνος, υπακούοντας στη μοίρα του ποιητή να πασχίζει  για τη διεκπεραίωση της ορατότητας. Έτσι ονομάζεται ο αγώνας να θεμελιωθεί τ΄όνειρο μες στην απτή πραγματικότητα της ζωής. Ποτέ δεν δίστασε ο Νίκος Καρούζος. Ποτέ δεν αρνήθηκε τα σήματα μες στις τυχαίες μας τροχιές, τα σήματα που δείχνουν το δρόμο στο μεγάλο άθλημα της αγιωνυμίας που κάποτε μας αποκάλυψε ο θαυμάσιος Παύλος Μάτεσις σε μια άλλη εκδοχή του παραληρήματος για τ΄ωραίο και τ΄ανθρώπινο.

Στην κατατοπιστική, για τη ζωή και τον παλμό του Καρούζου ανθολογία σημειωμάτων του πρώτου αφιερωμένου στο ποιητικό του έργο συμποσίου ο Ματθαίος Μουντές κατατάσσει τον ποιητή στη μακρά σειρά των ιερομαρτύρων της τέχνης και της ζωής. Αυγουστίνος, Σεβαστιανός, Σολωμός, Ν. Γ. Πεντζίκης, αφιέρωσαν εαυτόν στη μεγάλη χίμαιρα της ζωής, γυρεύοντας την αληθινή ζωή κόντρα στις ιδεολογίες, ως το σημείο εκείνο που η τέχνη παρηγορεί τον επιθανάτιο φόβο μας απαγγέλοντας όλα τα γένη και όλες τις αφορμές της. Το πρόσωπο του τρόμου όπως εκφέρεται στις νωπογραφίες του Αγίου Σεβαστιανού, το πρόσωπο του δράματος συνιστά τον ορφικό δεσμό του ποιητή με την ίδια τη ζωή και τον περιβάλλοντα χώρο της. Απ΄τις πρασιές του Αναπλιού ως την ασφυκτική κοινωνίας των μεγάλων, σύγχρονων πόλεων ο Νίκος Καρούζος παραμένει τ΄αστείρευτο πνεύμα με την επιτάφια αίσθηση καθώς εξέρχεται των σκονισμένων αιώνων. Ο ποιητής που διαρκώς υποκύπτει στα περασμένα, ασκούμενος στην ελπιστική κατάσταση και τη θηριωδία ανήκει στη γνήσια, ελληνορθόδοξη παράδοση του τόπου μας. Ορθόδοξος στην πίστη του και αυθεντικός στο νόμο και το γράμμα που κατοχυρώνουν την ουσία αυτής της ποίησης εκτείνεται απ΄το γενικό προς το ειδικό και απ΄το μεγάλο προς το μικρό και τ΄ανώφελο σύνορο της ατομικής μας ζωής, καταξιώνοντάς το με τον ιδιότυπο ασκητισμό του. Αποτελεί με βεβαιότητα την κορυφαία σκηνή του επί γης δράματος όταν οι επιτάφιοι διασταυρώνονται τονίζοντας την έξαψη του χαμού.

Τη βαθιά πίστη του Καρούζου εορτάζουμε τέτοιες ημέρες καθώς συμπληρώνονται δεκαετίες μετά την αποδημία του. Και ευελπιστούμε πως ο ποιητής θα παρευρίσκεται υμνητικός ενώπιον των δοξαστικών μυστηρίων, εν μέσω μιας τοπογραφίας εξοχικής και απρόσιτης, επαρχίας των τίμιων οραμάτων που ακυρώθηκαν. Τόση αυθεντικότητα μπορεί επιτέλους να ερμηνεύσει την αδυναμία της εντόπιας κριτικής να τον κατατάξει στα λεξικά της νεοελληνικής ως φορέα ζωντανών χρωματισμών και ηλεκτρισμού. Να κερνά η ζωή, τα σώματα να γενούν την έμπνευση, τα σώματα να γενούν τις τρεις διαστάσεις του έρωτα, καθώς ακολουθούν τους ανέμους, διαστέλλονται και ξανά υποκύπτουν σε διαδρομές αντιθετικές.

Κύριε Νίκο κρατώ από εσάς τ΄αμετάφραστο και τ΄ανεπίδεκτο που δέος και αξία παραχωρεί στη μορφή σας . Καθώς  και το σημείο του Σταυρού που μετατράπεται στη φαντασμαγορική αλληγορία της ελευθερίας μες σ΄αυτόν τον λαβυρινθώδη ύπνο των εμβρύων και τους ναύσταθμούς. Ο Νίκος Καρούζος πάλεψε σ΄όλη του τη ζωή με την πίηση. Το παιχνίδι όμως υπήρξε εξαρχής στημένο και βάναυσο καθώς η μοίρα του ευτυχώς τον προδίδει, αντλώντας απ΄το συναξάρι και τη στάση της ζωής του. Έχοντας περάσει προ πολλού απ΄εκείνη τιν τρομερή διαδικασία ο Νίκος Καρούζος παραμένει δέσμιος της απεκθάμβωσης μετρώντας την περίμετρο της γης με το δικό του, το τεταρτοκύκλιο όργανό.

Ακόμη λίγος καιρός απέμενε προτού ο Νίκος Καρούζος περάσει στη δημιουργική σιωπή. Την τελική εκείνη επιδίωξη της γλώσσας, την τελειοποίησή της, την αγιότητα και το άφατο της σιωπής. Όλων των εσωτερικών αναζητήσεων το ανυπολόγιστο, επιτέλους ζήσιμο.

*

©Απόστολος Θηβαίος

vintage_under2

Στηρίξτε την προσπάθειά μας με ένα απλό like στο facebook. Ευχαριστούμε

Comments Off

Filed under Ανταποκρίσεις, Δοκίμιο, ελληνική λογοτεχνία