Έκτωρ Πανταζής, Δρόμος είναι;

Pantazis10.12.14

fav-3

Κοιτάζω εκεί που δεν κοίταζε ο Γκρέκο : Κάτω. Αναστρέφω τα στοιχεία της ταφής του Κόμη Όργαθ όπου μηχανικά αστέρια αιωρούνται με οπτικές ίνες, και βγάζω την τελετή ταφής έξω στον υπαίθριο Άδη, για να φαίνεται το τέμπλο του βουνού, μια «Φοινικιά» δόξα ζωντανή, ραδινή, και υδροχαρή άκοφτα άνθη που μοιραίνουν τον Αχέροντα καθώς οδηγεί προς τον Άδη. Πτώση και άνοδος του ήρωα, στη ζωντανή στιγμή, ένα αίφνης μεταμορφωτικής στιγμής στα σπλάχνα των τοπίων. Αφιέρωση σε όσους σήμερα ανάμεσά μας έχουν τούτο το ήθος. Με έξαρση, σε τριπλή χρωματική αρμονία των πιο θερμών και συνάμα των πιο ψυχρών χρυσαφί πράσινο ιώδες, μια έξαρση στο ριζικά ανιδιοτελές ήθος. «Λίγο πριν το μαύρο έρθει να παλέψει με το λευκό και να νικήσει».

Ο δρόμος είναι δρόμος. Καθώς γεννιόμαστε με μάτια μωρού που έχουν μέσα το άπειρο ,με απόλυτα άπειρα μάτια, χωρίς καμιά εμπειρία – πάρεξ εκείνη της σκοτεινής μητρικής λίμνης, στη βουβή και άφωτη πληρότητα να έχει κάνει εκεί μέσα το συνειδητό της κύκλο, είμαστε στραμμένοι μπροστά περίεργοι στο άνοιγμα του κόσμου. Με το πρώτο μας βήμα ξεκολλήσαμε απ τη συνθήκη του ζώου και έκτοτε όλη μας η προσπάθεια να μην ξαναπέσουμε εκεί, όλη μας η έγνοια να αποδεικνύουμε τούτη την ορθότητα και ό,τι χτίζουμε πάει προς τα πάνω ψηλά, αφού κάτω στέκει η τρομερή όψη του ζωικού.

Ο δρόμος είναι δρόμος. Βιαζόμαστε στη διαδρομή, πολλαπλασιάζουμε την προσπάθεια ,δαμάζομε το άλογο ,γινόμαστε κένταυροι και με αλογίσιες πατημασιές τρομάζουμε τους γείτονες. Ο δρόμος είναι δρόμος, θα υποτάξουμε το ανόργανο ,θα του φυσήξομε δύναμη από την πνοή μας να μας βγάλει στο μακρινό όνειρο των άστρων .

Ο δρόμος είναι δρόμος .Έχει και παράδρομους. Βαδίζομε σαν το θεό των Βάσκων ίσια από στραβά μονοπάτια. Γνωρίζουμε τον κόσμο όπως γνωρίζουμε το κακό. Βλέπουμε την ύπαρξή του αλλά δεν βλέπουμε, δε γνωρίζουμε τίποτε για την αιτία του. Τον αιτιώδη λόγο. Ίσως και να μην υπάρχει, όπως και για πολλά άλλα που ενώ τους αποδώσαμε κάποτε αιτιώδη εξήγηση στη συνέχεια βρήκαμε πως δεν την είχε. Ίσως και να υπάρχει. Ίσως τα ερωτήματα που θέτουμε να έρχονται ανέκκλητα και ίσως ρωτάμε κουτά και ασήμαντα.

Ο δρόμος είναι δρόμος. Δοκιμάζουμε την αντοχή μας. Αφού μπήκαμε στην αφετηρία θα τρέξουμε, άλλος καλλίτερα ,άλλος χειρότερα. Ο άνθρωπος με την πρώτη πέτρα που σήκωσε, έδειξε πως δε θα σταματούσε εκεί. Αν άφησε κατά μέρος την πέτρα, όπως παρατάμε ένα παιχνίδι επειδή το βαρεθήκαμε για να πιάσουμε αμέσως ένα πιο νέο, ήταν για να ασχοληθεί με κάτι πιο αποτελεσματικό.

Ο δρόμος είναι δρόμος. Αφήσαμε τις πρώιμες σπουδές και το σπουδαστικό μικρόκοσμο, σε μια Ελλάδα περιορισμένων οριζόντων που μας είχε κάψει και ριχτήκαμε στα άπατα της Ευρώπης, σε ξένα νερά. Επιχείρηση εξόδου και κάπως υποψιασμένοι πως το ταξίδι αυτό δεν έβγαζε τα ψωμιά του. Άνοιξε χάσμα μέσα μας και αέρας παλαιάς Ελλάδας μας φύσηξε με επακόλουθα. Στη μελέτη της Ευρώπης και των Ευρωπαίων, πίσω από κάθε ερμηνευτικό σχήμα ξεπήδαγε ο κόσμος της Ελλάδας, η διακριτική ματιά που μας διάβαζε από μέσα μας, και μάθαμε πως δεν είχαμε κάνει παρά τον κύκλο του εαυτού μας.

Ο δρόμος είναι δρόμος. Ολοκληρώνεται όταν φτάσεις στην αρχή του. Αρχή που είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Γιατί το ταξίδι που είχαμε αρχίσει, ήταν ταξίδι στον εαυτό μας, γύρω από τον οποίο ταξιδεύουμε και δεν το αντιλαμβανόμαστε παρά στο τέλος, στην επιστροφή που από το ταξίδι μας μένει στα χέρια ένα και μόνο ο εαυτός μας, μέσα από την αλλαγή του παραμόνιμα ίδιος όπως τον είχαμε γνωρίσει απ την αρχή, η διαφορά είναι ότι τώρα το ξέρουμε.

Ο δρόμος είναι δρόμος, μόνο που όταν παίρνουμε δρόμο δεν παίρνουμε και το δρόμο μαζί μας. Ο δρόμος είναι δρόμος, και ένας οποιοσδήποτε δρόμος οδηγεί παντού ακόμη και στον ίδιο του τον εαυτό. Ο δρόμος είναι βεντάλια και ανοίγει σε πλήθος δίκτυα δρόμων. Πολλοί είναι οι δρόμοι της ζωής. Δρόμος για τα άστρα. Δρόμος της μοίρας. Δρόμοι του νου. Δρόμος πάνω κάτω ένας. Ιστορικός δρόμος .Δρόμος προκοπής. Δρόμος κατήφορος ,δρόμος ανήφορος. Ατέλειωτοι οι δρόμοι του ουρανού.»Τα ποτάμια είναι δρόμοι που κυλάνε». Δρόμοι υδάτινοι. Δρόμοι μουσικοί. Μυστικοί δρόμοι. Δρόμοι θαλάσσιοι και υποθαλάσσιοι και υπόγειοι.Υπόγεια ρεύματα νερών, οι δρόμοι του νερού.

Ο δρόμος είναι δρόμος. Ένας όμως ο δρόμος που οδηγεί στα παραθύρια τα ψηλά του πάνω μαχαλά. Οι δρόμοι του έρωτα είναι παντοτινοί. Με ένα νεύμα εκδηλώνεται η υπαγόρευση. Άπαξ και αρχίζεις να πίνεις από το ποτό της παράδοσης αρχίζεις να παραδέχεσαι ότι αυτό το ποτό πίνεται μέχρι τέλους. Δεν έχει διαπραγματεύσεις. Άσπρο πάτο. Η παράδοση είναι ολική σαν τον εαυτό μας. Ένα το Παν. Κρίνεται τόσο από το βυθό ,όσο και από τον αφρό των έργων της. Αν πω Μαρία, δε θα καταλάβεις τίποτε. Αν πω τα μάτια της κάρβουνα στο λάδι, μια τέτοια Μαρία σε αγγίζει αλλιώς. Είναι η έκφραση του αισθήματος που αγγίζει.

Στα ερωτικά δράματα η εναλλαγή των φράσεων ,ερωτικές σαϊτιές της γλώσσας κάνει και τις ερωτικές συντροφιές να εναλλάσσονται. Η ερωτική θέρμη ελαιώδης και υγρή γλιστρά απ την καρδιά του ενός στου άλλου την καρδιά, βέλη τρυπάνε τις καρδιές, γαϊτανάκι μεταμορφώσεων του έρωτα και των ερωτικών προσωπείων. Οι πετυχημένες μεταφορές κάνουν το πρόσωπο του έρωτα να λάμπει. Ο έρωτας ,όπως είναι ειπωμένο, γεννιέται από μια μεταφορά. Κι ό έρωτας λάμπει μοναδικά ,μόλις πάρει υπόσταση και σάρκα σ αυτό εδώ το πρόσωπο μπροστά μας, μόνο που δεν στέργει τον προδότη λόγο. Ακόμα και τα φιλικά λόγια, όπως με το θάνατο έτσι και στον έρωτα είναι προδότες.

Ο έρωτας περνά μέσα από τα πρόσωπα στέκει όμως πάντα μόνος, με όλα του τα βέλη στη φαρέτρα τοξευτής. Ο δρόμος είναι δρόμος. Στην ευρωπαϊκή φυγή, η συμπεριφορά μας ως αντίβαρο όφειλε να αστεΐζει αναγκαστικά, για να φαιδρύνει τη στενότητα της ζωής . Σχεδόν πάντα, και στις πιο σοβαρές στιγμές το λόγο είχε το αστείο. Αστείος δρόμος επειδή δε σήκωνε αστεία η ζωή. Η κρίσιμη σοβαρότητά μας δεν μπορούσε να βαρυνθεί σοβαρά. Αλλά και έτσι έσκασε. Εγκαταλείψαμε είχαμε ξεπεραστεί κατά πολύ. Η Ελλάδα ανοιγόταν φωτεινή και μας έγνεφε. Έ λοιπόν εκεί να πάμε.

Η Ελλάδα είναι δρόμος. Μόνο που δεν είχαμε συνυπολογίσει τις απώλειες. Η ζωή χαράζει τους δικούς της δρόμους ,καθένας τραβά το δικό του. Όλα είναι δρόμος. Κατώφλι η γη, ανώφλι ο ουρανός. Στην επιχείρηση της ζωής δεν υπάρχει τελικό άθροισμα. Η ζωή είναι ένας ναός, μπαίνουμε σ αυτήν όπως μπαίνουμε στο ναό. Όποιος έχει ένα επάγγελμα είναι το στασίδι του. Από εκεί άνετα μπορεί να παρακολουθεί τη λειτουργία. Μπορεί να μη καταλαβαίνει τα λόγια, θα τον φωτίσουν πολυέλαιοι και κεριά, θα κάνει το σταυρό του, θα πάρει το αντίδωρο και η ζωή θα τον απολύσει .Είναι ο κύκλος. Το τέμπλο κρύβει τα μυστήρια, λίγα θα δει, στο τέλος θα ψάλλουν τον ίδιο. Θα φύγει όπως ήρθε, γυμνός και άφωνος, μέσα στο κλάμα. Αφού σώσαμε το λάδι, αφού η νύχτα μας βγήκε ξύδι, θα χουμε τουλάχιστο λάδι για τα καντήλια.

*
©Έκτωρ Πανταζής
φωτο©Στράτος Φουντούλης, αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος, 2008

vintage_under2

Στηρίξτε την προσπάθειά μας με ένα απλό like στο facebook. Ευχαριστούμε

Comments Off

Filed under ελληνική λογοτεχνία, Πεζογραφία