Νομπέλ Λογοτεχνίας 2011. Στον 80χρονο ποιητή Τούμας Τρανστρέμερ

TranstroemerΣτον σουηδό ποιητή Τούμας Τρανστρέμερ απονέμεται το Βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας 2011, όπως ανακοίνωσε η Σουηδική Ακαδημία το μεσημέρι της Πέμπτης στη Στοκχόλμη.

«Με τις συμπαγείς, διαφανείς εικόνες του μας προσφέρει μια φρέσκια προσέγγιση της πραγματικότητας» ήταν η αιτιολόγηση των μελών της επιτροπής του Βραβείου Νομπέλ διά στόματος του μόνιμου γραμματέα της Σουηδικής Ακαδημίας Πέτερ Ένγκλουντ. 

Ο 80χρονος Τούμας Τρανστρέμερ θεωρείται ο μεγαλύτερος σύγχρονος ποιητής της Σουηδίας. Τα υπερβατικά, σουρεαλιστικά ταξίδια του ποιητή στον εσωτερικό κόσμο και η στενή του σχέση με την ιδιαιτερότητα του σουηδικού τοπίου έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 50 γλώσσες. Στα ελληνικά κυκλοφορούν η συγκεντρωτική έκδοση «Τα ποιήματα» (Printa, 2004) και η εξαιρετικά δημοφιλής συλλογή του «Η πένθιμη γόνδολα» (Νεφέλη, 2000), μεταφρασμένες από τον Βασίλη Παπαγεωργίου.

Τα μέλη της Σουηδικής Ακαδημίας έχουν επικριθεί πολλές φορές τα τελευταία χρόνια για τις φιλοευρωπαϊκές επιλογές τους. Τέτοιου είδους παρατηρήσεις δεν απασχολούν όμως, όπως φάνηκε, τα μέλη της Επιτροπής Νομπέλ, η οποία και εφέτος απένειμε την ύψιστη λογοτεχνική διάκριση σε έναν Ευρωπαίο. Ο Τούμας Τρανστρέμερ γίνεται ο όγδοος Ευρωπαίος που τιμάται με το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο στην υφήλιο τα τελευταία δέκα χρόνια, μετά τη Γερμανίδα Χέρτα Μίλερ (2009), τον γάλλο Ζαν-Μαρί Γκιστάβ Λε Κλεζιό (2008), τους Βρετανούς Ντόρις Λέσινγκ (2007) και Χάρολντ Πίντερ (2005), την Αυστριακή Ελφρίντε Γέλινεκ (2004), τον Ούγγρο Ίμρε Κέρτες (2002) και τον βρετανικής υπηκοότητας Β. Σ. Νάιπολ (2001) με καταγωγή από το Τρινιτάντ.

Ο Τούμας Τρανστρέμερ γεννήθηκε στη Στοκχόλμη το 1931. Η μητέρα του ήταν δασκάλα και ο πατέρας του δημοσιογράφος. Η γονείς του χώρισαν όταν ο ποιητής ήταν πολύ μικρός. Τον ανέθρεψε η μητέρα του, μαζί με τους γονείς της, στο εξοχικό των οποίων, στο αρχιπέλαγος της Στοκχόλμης, ο μικρός Τούμας περνούσε τα όμορφα καλοκαίρια των διακοπών του.

περισσότερα

Μαρία Μαραγκού: Τέχνη στην υπηρεσία του real estate

Το «ReMap», έξι χρόνια από την πρώτη παρουσία του στις πρώην μικροαστικές και νυν υποβαθμισμένες γειτονιές της Αθήνας, δηλαδή στο Μεταξουργείο και τον Κεραμεικό, μοιάζει να ωριμάζει ως σαγηνευτικό δέλεαρ των καλλιτεχνών, εξακολουθώντας να φέρει το αίτημα της επαναχαρτογράφησης της περιοχής.

Εως ότου συμβεί αυτό (που δεν θα αργήσει), οι καλλιτέχνες χαίρονται τη δυνατότητα να εκθέτουν και οι φιλότεχνοι να περπατούν, δίχως να ενοχλούν τους Κινέζους της γειτονιάς και τους πελάτες των πολυπληθών μπορδέλων.
Ο Κεραμεικός και το Μεταξουργείο, καθώς και το Γκαζοχώρι και τα Ανω και Κάτω Πατήσια ανήκαν σε εκείνες τις περιοχές που υποβαθμίστηκαν αιφνίδια και βίαια. Τότε δεν γνωρίζαμε ότι ήταν οι προπομποί για ό,τι θα συμβεί σε αρκετές περιοχές της Αθήνας, όπου η ιδιοκτησία υποβαθμίζεται, οι άνθρωποι εξαθλιώνονται και οι αντοχές λιγοστεύουν. Βλέπετε, οι τροϊκανοί δεν είχαν δεχτεί ακόμη την επίσημη πρόσκληση της κυβέρνησης να εγκατασταθούν και να κανονίζουν τις ζωές μας, το χρέος της μίζας των εξεχόντων δεν είχε φτάσει στα όριά του και εμείς τυρβάζαμε αμέτοχοι, σίγουροι ότι ούτε το εστιατόριο θα μας λείψει ούτε η Prada.
Προσωπικά, τα είχα βάλει με τους real estate, που αγόραζαν την περιοχή με την ιδέα ότι θα διώξουν τους φτωχούς ανθρώπους. Οποία αθωότης. Σήμερα, οι μετανάστες, οι φτωχοκατεργαραίοι της γειτονιάς και εμείς έχουμε γίνει ένα, αναμένοντες τους βιομηχάνους της Γερμανίας να μας αγοράσουν ολόκληρους, να μας επανεγκαταστήσουν όπου δει, ενώ προς το παρόν παρακολουθούμε με τρόμο το εύρωστο δάχτυλο του υπουργού των Οικονομικών να μας ορίζει τι ξοδεύουμε και τι αποταμιεύουμε.
Αρα, το «ReMap» δύναται να επεκταθεί, στην 4η διοργάνωσή του, δηλαδή σε δύο χρόνια, που μπορεί να μας βλέπουμε και να μη μας γνωρίζουμε (Κύριος οίδε τι αποθηκεύει ο εγκέφαλος του πρωθυπουργού) σ’ ολόκληρη την Αθήνα και οι καλλιτέχνες να αποτελέσουν το μέσον προσέλκυσης κοινού από τη μια γειτονιά στην άλλη. Μια γενική πρόβα είναι η έκθεση, στην οποία συντρέχει αισθητικά και ο υπουργός Πολιτισμού, βγάζοντας τους καλλιτέχνες της Λυρικής στο δρόμο. Αρτος και θέαμα, βοήθεια να αντέξουμε. Σε λίγο θα βγουν και οι καντάδες προς παρηγορία των συνταξιούχων πολιτών.
Στο μεταξύ, ακόμη και το πιο ισχυρό έργο στο δρόμο, τα σακιά με τσιμέντο και σημαίες του Κανιάρη στην Ομόνοια, βρήκε τον μπελά του από κάποιο φουκαρά που πήρε το σακί για να μερεμετίσει, αγνοώντας ότι δεν περιείχε τσιμέντο. Κάτι μου λέει ότι σε τόσο δύσκολες εποχές κανένας δεν ενδιαφέρεται για τα έργα στο δρόμο, αντίθετα τα βλέπει ο κόσμος εχθρικά, μιας και η ταμπέλα πλάι γράφει υπουργείο Πολιτισμού. Και ό,τι έχει να κάνει με το κράτος είναι κόκκινο πανί.
Αλλά ας επανέλθουμε στο «ReMap», το οποίο συγκέντρωσε το σύνολο, σχεδόν, των καλλιτεχνών. Ενδιαφέροντα έργα; Από όλα έχει ο ντορβάς. Ως συνήθως, στις μεγάλες διοργανώσεις υπάρχει η σοβαρότητα, υπάρχει και η προχειρότης. Και αν είδα το κτήριο Γαλήνη ως το πιο ενδιαφέρον (αν και μου ξέφυγαν αρκετά, είτε γιατί κουράστηκα να περπατώ, είτε γιατί δεν τηρήθηκε η συνέπεια στο ωράριο), παρακολούθησα τις συμμετοχές των γκαλερί αδιάφορα. Αυτή η νοοτροπία, να συμμετέχεις σε έκθεση όπου η παλαιότητα του κτηρίου και το περιβάλλον είναι το κύριο στοιχείο και να τοποθετείς έργα των συνεργατών σου στους τοίχους με την ίδια λογική που τα εκθέτεις στην γκαλερί, δεν είναι και το καλύτερο.
Κατά τα άλλα, μια κινητικότητα στη γειτονιά δημιουργείται, ιδιαίτερα τα Σαββατοκύριακα, σε μια διοργάνωση που ζητά κοινό από άλλες περιοχές της πόλης, δεδομένου ότι τους εντόπιους δεν έχει και τι να τους κάνει. Μπορεί στο μέλλον, όταν το Μεταξουργείο γεμίσει lofts, να έρθουν και εκείνοι.

ΥΓ. Σε ένα κλίμα παρακμής και υποβίβασης, βρίσκω εξαιρετικά υγιή και παρηγορητική την πρωτοβουλία μιας παρέας σε ένα χωριό του Ηρακλείου Κρήτης, το Βενεράτο, να εξακολουθούν να οργανώνουν συμπόσιο γλυπτικής. Δίχως επιχορήγηση του εύρωστου δήμου, δίχως κρατική ή ιδιωτική χορηγία, τα κατάφεραν και αυτό το χρόνο να καλέσουν γλύπτες από το εξωτερικό, να δουλέψουν διεθνείς και τοπικοί παρέα και να περάσουν καλά το χωριό και η γύρω περιοχή, αφήνοντας γλυπτά στο χώρο.**

Ελευθεροτυπία

Comments Off

Filed under media, Ξένη Λογοτεχνία