Θεοδοσία Ράπτου: Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής «Μεταπλάσματα» της Μαργαρίτας Παπαγεωργίου

Από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν 2017

papageorgiou-bk19.11.17

fav_separator

Για να γνωρίσεις έναν δημιουργό πρέπει να δεις τα έργα του.

Κάθε αφήγημα είναι και νόημα
Κάθε ποίημα είναι και ιστορία
Κάθε λέξη είναι σύμπαν.                       («Σαλάχια, γοργόνες και ρομποτικά πλοία»).

Η Μαργαρίτα Παπαγεωργίου με τα «Μεταπλάσματά» της μας συστήνεται μέσα από τους στίχους της και μας δηλώνει την αφετηρία της ύπαρξής της και το στοιχείο που τη γέννησε:

Δεν αναπνέω σε τροχιά
Πάλλομαι μεσ’ στα νερά

Δεν είμαι προκαθορισμένη γραμμή
αλλά
μορφο/κλασματική διαδρο
μή

άλλοτε κύμα
άλλοτε σώμα                 («Ιόντα επιθυμίας»)

Στροβιλισμός πυρήνα
σε κενό φως
δίχως αποδέκτη                        («Παράξενος ελκυστής»)

καταδύθηκα αντίρροα
[...]  με δάκρυα οξείδωση μετάλλου
[...] Και τραγούδησα.                 («Αιμάτινος πόντος»)

Η ποίηση της Μαργαρίτας Παπαγεωργίου δεν είναι συναρμογή λέξεων, είναι αποτέλεσμα φιλοσοφικού στοχασμού, διαποτίζεται από οντολογική ανησυχία και περιστρέφεται γύρω από τα αιώνια θέματα που συνιστούν την αγωνία του ανθρώπου

  • ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και πού πάμε
  • τον έρωτα
  • τη ματαίωση
  • το όνειρο
  • την ελπίδα.

Μέσα από  έναν χειμαρρώδη και ιδιαίτερο, για τις αναφορές του στη Φυσική και την Ψυχανάλυση, λόγο, ξεδιπλώνεται ο ποιητικός κόσμος της και ο αναγνώστης την ακολουθεί σε ουράνια άλματα και αλμυρές καταδύσεις, εισπράττοντας μια ιδιαίτερη ποίηση, πυρήνας της οποίας είναι ο άνθρωπος.

Η Μαργαρίτα Παπαγεωργίου αντιλαμβάνεται τη ζωή ως παράγωγο φυσικού φαινομένου και μέσα από την ποίησή της, ο αναγνώστης, καλείται στην αυτογνωσία. Μια αυτογνωσία που είναι αφετηρία και άλμα ζωής προκειμένου να αντιμετωπισθεί η φθορά που έρχεται ως νομοτέλεια, και –εν τέλει- να κερδηθεί η ελπίδα και η ελευθερία

Είμαστε
 στο χάσιμο του σφυγμού
στο θόρυβο πίσω από τη μελωδία
στα παράσιτα κάτω από τον ήχο
στο σφάλμα μετά την πρόσθεση
στο αχ! του σπασμού
στην αρχή πάντα  - είμαστε-

Η έλξη μας άλμα σε γκρεμό
[...]
-στο α  πάντοτε είμαστε-
κι έγινα τόσο χαρούμενη για αυτό          («Παράξενος ελκυστής»)

Κι εμείς επιτέλους
Θα ανακαλύψουμε το φυτίλι
Για να κατασκευάσουμε το αύριο
 Ή έστω να αντέξουμε το χτες                 («Προδομένοι εραστές»)

-          άλλωστε εμείς
 είχαμε πάντα τη θάλασσα στις φλέβες μας
-  κυκλώνας σαρώνει το κατάστρωμα -
Μα πώς να ονομάσεις τους οιωνούς
σε μια γλώσσα επέκεινα της γλώσσας
σε μια γλώσσα πάνω στα κύματα;          («Momentum στην κόψη του κύματος»)

Οι λέξεις μας οργασμός
κι η θάλασσα εντός
αλλά το πέλαγος μεγάλο
Από ποια μεριά κολυμπώ;        («Lettre d’ amour»)

Στο στόμα της συκιάς
Σήπομαι
Στις στοές της πολιτείας
Συστρέφομαι
Στη γλώσσα του σώματος
Στέκομαι
Στη σάρκα της σκιάς
Ζαλίζομαι
Στράφηκα να σε δω
Κι ήσουν σύννεφο
Σε μια πνοή και
Σκορπίζει το σχήμα σου
Στην κλειδαρότρυπα της ζωής μόνο, να,
Κλυδωνίζομαι              («Κλυδωνισμός»)

Στους στίχους της Μαργαρίτας Παπαγεωργίου, όπως και στη ζωή, υπάρχει και ονομάζεται ένα διαρκές δούναι και λαβείν μεταξύ των όντων, που απογειώνει και συντρίβει. Ας το πούμε έρωτα…

Σκύβεις να περάσεις το κατώφλι
όχι την πύλη του ναού μου
κι εγώ ψηλώνω κι ας πονώ
γίνομαι καπνός που δέομαι σε βυθό

Στην προσευχή μας καθεύδει
όνειρο έναστρο πρωίας εκτυφλωτικής
στην ύστατη στιγμή της ένωσής μας
στο κλάσμα της απώλειάς μας
αναλίσκομαι σε ήλιο

 Και στεκόμαστε κι οι δυο αγαπημένε
Τόσα πολλά μάτια   Τόσα πολλά φώτα
Στα σκοτεινά όρια του έρωτος
Η υπερχείλιση σαγηνεύει σαν ομορφιά               («Κβάντα στο κατώφλι μου μπροστά»)

Βάθος
Έκλεβα το σάλιο στα χείλη σου
φ σπείρα αφρού
Ξεγλιστράς την κατηγορία

Ύψος
Άκουγα την έκρηξη στη μασχάλη σου
δύο ∞ βυθού
Ξεχνάς την επιστροφή               («Η γεωμετρία του κοχυλιού στο σώμα σου»)

Το φρέαρ θα παραμείνει κλειστό
και θα χάσουμε τον έρωτα
[...]
Όμως υπό του πόθου
εσύ- εγώ κυμαίνομαι.                («Κολυμπώντας με μια έγκυο γυναίκα»)

Στο ποιητικό σύμπαν των «Μεταπλασμάτων» εγγράφονται το αίσθημα της απώλειας, το κενό  που τη διαδέχεται, η ακύρωση της απόλαυσης και οι ματαιώσεις της ζωής που λιγοστεύουν τις βεβαιότητες του κόσμου

Τώρα πια δεν σταματάει στη μέση της οδού
εκείνος ο σκαραβαίος της εποχής των λουλουδιών
μαράθηκαν και τ’ άνθη στον πάτο της οθόνης.          («Μίλα μου ή το πρώτο ρίγος της οθόνης»)

Παφλάζει το σύμπαν εντός μας
Ότι η αγωνία της χίμαιρας
Ότι το άφρισμα του καιρού
Κύματα μας άγουν και μας φέρουν
Σε αλίπλαγκτες όχθες όπως έρως
Με τη ναυτία του χρόνου που έχει πρόσωπο
Με την αλήθεια του χρόνου που δεν γνώρισα
Με τον πόνο αυτού που έστριψε στη γωνία
Εγκλωβισμένοι στο χωρόχρονο
Τίποτα απ’ όσα σου είπα δεν ήταν ψέμα
Συγχώρεσέ με Μας συγχωρώ,
Εμείς τα παιδιά της παλίρροιας
Δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς,
Επιστρέφουμε για να φύγουμε
Ξανά και ξανά               («Το υστερόγραφο που δε σου έστειλα»)

Ξεγλίστρησε
το λαστιχάκι απ’ το μπαλόνι
Τι ήχος ανεπαίσθητος κι αυτός.              («‘Ελεγα σ’ ένα μπαλόνι αφού πέταξε μετά»)

Το βράδυ μετατοπίστηκε ο άξονας της γης
Κοιμόμουν όνειρα γλυκά και μου διέφυγε          («Διπλή ανάσα μετά τον πνιγμό»)

Μόνο το άγγιγμά του στο δέρμα
θα με γιάτρευε.
Δε μ’ ακούμπησε κανείς.           («Ναυτικά τατουάζ»)

Υπέρηχοι, υπόηχοι και απόηχοι. Αν και εν θερμώ, δεν κατάφεραν να περάσουν το χείλος σου. («Συχνότητες»)

‘Όμως, τα ποιήματα της Μαργαρίτας Παπαγεωργίου, ως  «Πλωτές  τάξεις σε μάτια γαλάζια»,  κατοικούνται από το όνειρο και την ελπίδα για ένα κόσμο όπου το  «εγώ» θα συναντηθεί με το «άλλο» και θα επιστρέψουν μαζί στο γενεσιουργό στοιχείο όπου

γυμνοί και ξυπόλητοι να φτιάξουμε τον ωκεανό 
άδολοι κι αδάμαστοι να ξυπνήσουμε στη μεγάλη θάλασσα          («Κύματα  επιθυμιών»)

Κι έτσι ο ήλιος και το φεγγάρι
Θα χωρέσουν στο κάδρο της ουτοπίας               («Προδομένοι εραστές».)

Με την ποιητική συλλογή «Μεταπλάσματα» η Μαργαρίτα Παπαγεωργίου, ως «άλτισσα του ήλιου» μας καλεί να « επαναπροσδιορίσουμε την ανθρωπότητα» («Μεταπλάσματα») και να σηματοδοτήσουμε την αθωότητα εκ νέου.

Ανάγκη είναι, λέει
Να πλάσω νέες λέξεις
Να εφεύρω τη νέα γραμματική
Το συντακτικό των ονείρων
Να διδάξω στο σχολείο του σήμερα
Για να ανακαλύψω την τάξη του αύριο.

Ξέρεις, αν δεν αφήσουμε στα φράγματα
Τις πύλες ανοιχτές
Να πλεύσουμε ξυπόλητοι
Στις αστραπές απ’ τον ουρανό
Τα νερά  θα έχουν το χρώμα της τέφρας.            («Κυάνωσις»)

Έμπαινες τρέχοντας στα κύματα
[...]  Γέλαγες στα μελτέμια του Αυγούστου
[...] Δες με τη μάσκα στο βυθό
[...] Μα,  πλησίασε πιο κοντά και θα δεις εμάς
φρεσκολουσμένους στα χρώματα της αθωότητας
να προσμένουμε μαζί τη διπλή πανσέληνο.                    («Blue moon ή συμβαίνει τώρα»)

Κατεβείτε όλοι στις πλατείες και στα πάρκα
με ένα ποίημα  ένα σύνθημα   ένα τραγούδι
να κάνουμε νέες σχέσεις μεταξύ μας
να σκορπίσει η πλατεία στα λιβάδια
μέχρι να μεγαλώσει να πληθύνει
να δώσει άλλη σήμανση στην κύμανση.              («Η πλατεία στο πέλαγος»)

Έχουμε λησμονήσει το ιερό διακύβευμα
τι αγιάζει σαν δυο φιλιούνται
τι στέκεται όρθιο σαν δυο πλαγιάζουν μαζί
[...]
Το αίτημα είναι καθαρά ερωτικό˙
Στον κύκλο του ολόγιομου φεγγαριού
Να ανεβάσουμε ξανά τα αστέρια στο στερέωμα. («Η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού»)

*
©Θεοδοσία Ράπτου

_____________
Η Θεοδοσία Ράπτου είναι δασκάλα, μουσειοπαιδαγωγός και έχει σπουδάσει Δημιουργική Γραφή στο Π.Μ.Σ του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.
Το βιβλίο «Μεταπλάσματα» της Μαργαρίτας Παπαγεωργίου, εκδόσεις Σαιξπηρικόν 2017, είναι η δεύτερη ποιητική της συλλογή.

vintage_under2

Στηρίξτε την προσπάθειά μας με ένα απλό like στο facebook. Ευχαριστούμε

aegean-campaign8.11.16

Comments Off

Filed under critique, βιβλιοπαρουσίαση, ποίηση