«Παιδεία θεατρική εστίν» της Μαρίας Πανούτσου

Μέρος 32ο

photo: Μανόλης Ιλιάκης

photo: Μανόλης Ιλιάκης

fav_separator

ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ
Μέρος Τέταρτο – SAPIENTIA

Ήδη στο πρόγραμμα της  Α΄   εκδοχής της Αντιγόνης το  1997 σημειώναμε  την αισιόδοξη  Ινδική άποψη   για τις 1000  προσεγγίσεις της αλήθειας.  Ευρισκόμενοι πια στην   Γ’  εκδοχή τρία χρόνια μετά,  ψάχνουμε την παράδοξη αριθμητική των κλασσικών.  Η εξάντληση τριών προσεγγίσεων της αλήθειας  μας αναγκάζει να αποχωριστούμε   την τάξη της αριθμητικής   και να βρεθούμε σ ένα λαβύρινθο νοημάτων και ερμηνειών  αλλά και των μετά-μορφώσεων τους  μέσα στους αιώνες. Τι έμεινε σε μας εδώ?  Θραύσματα λόγου, εικόνων,  θέατρο σκιών για τον εξευγενισμό της ψυχής των νεκρών όπως παλαιά  στην  Ινδία?

Η υπόθεση του έργου τόσο υποθετική,  προϋποθέτει όμως την ύπαρξη του μύθου.

Μετά η άκρη του νοήματος χάνεται. Μόνο μια μουσική ίσως και ένας ρυθμός οπωσδήποτε.

Ένα αφόρετο φόρεμα στην κρεμάστρα  γι αυτούς και αυτές που βιάζονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα να διανύσουν την απόσταση ανάμεσα στην ζωή και στο θάνατο. Το θεό κα το μη –θεό,  χωρίς το ανάμεσο του. (1) Η καταφυγή τελικά στην εμμεσότατα  του πεσσοικο* σαρκασμού,  σ αυτό  που με άλλα λόγια  θα ονομάζαμε, επιβίωση.

Ναι,  μάθαμε πολλά σ αυτή την πυρεία με τις εκδοχές της Αντιγόνης. Αν  όμως κάποιος μας ψιθύριζε στο αυτί  ότι ένα βασικό αξίωμα της ζωής μας ως επιβίωσης,  είναι ότι δεν μαθαίνουμε,  ότι σχεδόν είμαστε εδώ για να μην μαθαίνουμε,  άραγε θα του απαντούσαμε πάλι ότι μαθαίναμε? ότι η τραγωδία  αυτό ακριβώς μας διδάσκει  ότι δηλαδή δεν μαθαίνουμε?  Λοιπόν, ‘παραμένουμε εν πληροί σύγχυση αθώοι’(2).

 *

1.ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ
2.Φερναντο  Πεσσόα
3. Μιχάλης  Κατσαρός

ΤΑΣΣΟΣ ΠΕΤΡΗΣ
Σύμβουλος Ιστορικού Υλικού
ΘΕΑΤΟ ΤΟΜΗ ΑΘΗΝΑ 2000

Δεν μπορείς να ασχοληθείς με την Αντιγόνη του Σοφοκλή  και να μην έρθεις σε επαφή με τα κείμενα του George  Steiner έναν από τους μεγαλύτερους διανοητές  όλων των εποχών. Ξεκινάς με ένα βιβλίο του και  μετά θέλεις να τα γνωρίσεις όλα. Τόσο γοητευτικά,  τόσο πλούσια,  έχουν την μοναδικότητα να σε οδηγούν και να μεταμορφώνονται σε σένα  και σε ό,τι θα ήθελε να μάθεις και να  αποδώσεις  ξανά.

Αntigones, After  Babel, The death of tragedy / Language and silence Grammars of creation /Real presences, No Passion Spent

Μερικά,  από όσα διάβασα και μερικά από τα τόσα που έχει γράψει. Βοήθημα  στην προσέγγιση της Αντιγόνης με  σύγχρονο τρόπο που διαπιστώνεις σύντομα ότι σε οδηγεί  στην συγχρονικότητα του κειμένου του Σοφοκλή. Οι διαστάσεις του κειμένου  της Αντιγόνης είναι τέτοιες που  καλύπτουν όλα τα θέματα που διαπραγματεύεται η φιλοσοφία, η κοινωνιολογία η ψυχολογία η πολιτική, η θρησκεία, η ρητορική και όλες οι σύγχρονες επιστήμες. Σήμερα παραθέτω ένα από  τα κείμενα του George Steiner που  κοσμούσαν το πρόγραμμα της Αντιγόνης (επιμέλεια Μαρία Πανούτσου) παραγωγή  Θέατρο Τομή,  εκδ.  Οδυσσέας,  σε μετάφραση,  Σπύρος  Δόικας.

Στο διάστημα που μελετούσα και  συγχρόνως  εργαζόμασταν και παράγαμε  θεατρικό αποτέλεσμα,  με το  Θέατρο Τομή και τους συνεργάτες μου, με τις διαδοχικές εκδοχές  της Αντιγόνης,  ολοκλήρωσα σπουδές στο   Open University of London  με  θέμα  ‘Athens Democracy  5th BC  century’ και μπόρεσα έτσι πιο μεθοδικά,  να  έρθω σε επαφή με τις σύγχρονες αντιλήψεις   και προσεγγίσεις  για το έργο του Σοφοκλή. Η δική μου προσέγγιση  ακολούθησε  έναν δρόμο λίγο διαφορετικό,  ερευνώντας  την λαϊκή παράδοση  στον λόγο,  δοξασίες και   παροιμίες, την μυθολογία της Ανατολής αλλά και  την προσέγγιση του   Carl Young στα σύμβολα των ανθρώπων μέσα στο χρόνο. Το έργο του   Κορνήλιου Καστοριάδη, επίσης,  υπήρξε για μένα  πολύτιμο και  αξεπέραστο.

http://www.biblionet.gr/author/6451/Κορνήλιος_Καστοριάδης

Panoutsou-antigone1

Panoutsou-antigone2

Οι συνειρμοί που προέκυπταν,   με την πάροδο του χρόνου  έδωσαν νέα διάσταση στο έργο  και μπορέσαμε να δούμε την πολυπλοκότητα  όχι μόνο  των θεμάτων,  πολιτικοκοινωνικών, και αισθητικοηθικών, που διαπραγματεύτηκε με το έργο  του ο Σοφοκλής  αλλά  – και αυτό είναι γνώρισμα  της Αρχαίας Ελληνικής  Τραγωδίας – και των αιώνιων  υπαρξιακών θεμάτων  που απασχολούν τον άνθρωπο,  γέννηση -έρωτας -θάνατος , με την ύπαρξη  της αυτοκτονίας,    ένα στοιχείο που διατρέχει την τραγωδία της Αντιγόνης. Έτσι αναγκαστήκαμε  να κάνουμε   μια μελέτη για το τι,  αντιπροσώπευε η αυτοκτονία,  την  εποχή   του Σοφοκλή,  αλλά και πριν τον 5ον αιώνα   π.χ. στην συνείδηση των πολιτών.

Συνεχίζεται

*

©Μαρία Πανούτσου

Διαβάστε τα προηγούμενα της Μαρίας Πανούτσου για το θέατρο

vintage_under2

Στηρίξτε την προσπάθειά μας με ένα απλό like στο facebook. Ευχαριστούμε

aegean-campaign8.11.16

Comments Off

Filed under Panoutsou, Δοκίμιο, θέατρο