«Παιδεία θεατρική εστίν» της Μαρίας Πανούτσου, μέρος 23ο

panoutsou24.1.18

fav_separator

Tree of people

Drzewo Ludzi
Μέρος δεύτερο
Από την Αθήνα στην Βαρσοβία και από εκεί στο Βρότσλαβ

Θα περιγράψω, στο τέταρτο μέρος, την άφιξη μου και τις πρώτες εντυπώσεις  από το εργαστήρι. Θεωρώ πολύ σημαντικές τις ώρες  αυτές.  Στο τωρινό  κείμενο,  θα προσπαθήσω να δώσω μια εικόνα όσο γίνεται πιο ουδέτερη, για το τι ήταν το  ‘Tree of people’. Πριν προχωρήσω θέλω να  ξεκαθαρίσω, ότι  η παρουσίαση αυτή είναι αδύνατον να πλησιάσει την εμπειρία, παρά μόνο να δώσει μια ιδέα της  διαδικασίας   αυτής.

Αμέσως μόλις φτάσαμε στον χώρο του εργαστηρίου
άρχισε και το ‘Tree of people’.

Τριάντα πέντε ηθοποιοί από όλον τον κόσμο, σκηνοθέτες  και θεωρητικοί, είχαν  την τύχη  να επιλεγούν, από 1300  άτομα με αλληλογραφία,  και να βρίσκονται  εκεί  μήνα Απρίλιο, του έτους  1980 για να λάβουν μέρος σε μια 18 ωρών, συνεχή, πράξη – δράση, στα όρια της παράστασης, με θέμα την θεατρική εκπαίδευση. Θα μεσολαβούσε  μια εβδομάδα εργαστηρίων,  μεταξύ δυο ‘Tree of people’ και στο τέλος αυτής της συνύπαρξης,  θα διάλεγαν εννέα άτομα με τα οποία θα δούλευαν με συγκεκριμένο πρόγραμμα, για ένα μήνα και ίσως να προέκυπτε και τρίτο μέρος εργασιών, για κάποια άτομα ή για όλη την ομάδα.

Ο χώρος

Η Είσοδος,  η σκάλα,  οι όροφοι,  η σάλα. Κάθε όροφος  για διαφορετική λειτουργία. Όλοι οι χώροι  από χαμηλά στην είσοδο, μέχρι το πιο ψηλό  μέρος  του κτηρίου,  χρησιμοποιούνταν με τον πιο λειτουργικό τρόπο για τις ανάγκες των σεμιναρίων και των παραστάσεων. Το κτήριο είναι το ίδιο που στεγάζει σήμερα το Instytut im. Jerzego Grotowskiego. Rynek Ratusz 27, Wrocław, Poland. Η σάλα είναι μεγάλη κτισμένη  με τούβλα  και τα παράθυρα  είναι ερμητικά κλειστά. Αρχικά δεν βλέπει κανείς καθόλου παράθυρα.

Μοιάζει όλη η σάλα να είναι τυφλή.  Αποκλεισμένη από τον έξω κόσμο. Υπάρχει και μια μικρή πόρτα  στον ένα τοίχο   εκτός από το άνοιγμα, από το οποίο μπαίνουμε. Υπάρχει ένας ενιαίος επίπεδος φωτισμός. Έχω διάφορες εικόνες από  την πρώτη μέρα και τις επόμενες και ίσως κάποιες φορές να συγχέονται μεταξύ τους.  Η γλώσσα που θα χρησιμοποιείτο  ήταν η γαλλική

Η Προετοιμασία

Με  άνετα ρούχα  έχουμε φτάσει στον δεύτερο όροφο  και περιμένουμε να μπούμε. Είμαστε έξω από την σάλα. Ένας δάσκαλος μας παίρνει  έναν -έναν  και μας οδηγεί σε ένα μικρό προθάλαμο. Εκεί μας αφήνει για λίγο μόνους και  από εκεί, όταν νοιώσουμε έτοιμοι, αποφασίζουμε και μπαίνουμε στην μεγάλη σάλα. Όλα αυτά χωρίς λεκτική συνεννόηση.

Η σάλα γέμιζε σιγά σιγά  με νέους ανθρώπους  και  κάθε  δυο περίπου ώρες άλλαζαν οι δάσκαλοι. Ο  κάθε δάσκαλος με πολύ διακριτικό τρόπο και  με διαφορετική  προσέγγιση  κινείτο στο χώρο, με προτάσεις  όχι πάντα  εύκολα αντιληπτές ή φανερές. Η ένταση υπήρχε  εξ αρχής και  χωρίς να γίνεται κάτι εντυπωσιακό. Ο κλειστός χώρος  και η απουσία   εξηγήσεων  για το τι επρόκειτο να συμβεί,  μεγάλωνε μιαν αναμονή και  η παρουσία   τόσων ανθρώπων που όλοι θέλανε να κατανοήσουν, να συμμετέχουν,    έφερνε απρόσμενες συχνά,  αντιδράσεις και καταστάσεις. Άλλοτε  το ερέθισμα  για δράση, ήταν μια χειρονομία, ένα βλέμμα, ένας ήχος, ένα τραγούδι,  μια έκρηξη συναισθημάτων, μια  βίαιη αντίδραση, μια δυναμική αντιπαράθεση.  Εκτός από  σωματικές και φωνητικές  προτάσεις  και αντιδράσεις  ερχόντουσαν στην επιφάνεια και πολύ πιο βαθιές ανάγκες,  που ζητούσαν να εκφραστούν. Το πως  και  το πότε ήταν ένα ζητούμενο καθόλου εύκολο.  Η πειθαρχία αιωρείτο αλλά  απαιτείτο η αυτοπειθαρχία.

Πιστεύω  ότι το  Tree of people,  συμπυκνώνει  όλη την  πρακτική  και την φιλοσοφική  προσέγγιση  που έγινε από το εργαστήρι  του Γκροτόφσκυ,  στα δημιουργικά και παραγωγικά του χρόνια  και με μεγάλη ειλικρίνεια και γενναιοδωρία  από  τους συνεργάτες του, δόθηκε  από το 1979 μέχρι το 1981 σε περιορισμένο  αριθμό  παρουσιάσεων, στην Πολωνία και εκτός, σε νέους ανθρώπους του θεάτρου από όλο τον κόσμο. Πιστεύω επίσης ότι η  δράση  του Tree of people  που πραγματοποιήθηκε   στο Βρότσλαβ  στο ίδιο κτήριο που θαυματούργησε το εργαστήρι, έχει μεγαλύτερη αξία από όσα έγιναν σε άλλες χώρες. Το συγκεκριμένο έλαβε χώρα στο  Βρότσλαβ, τον Απρίλιο  του  1980  με τους βασικούς υλοποιητές του οράματος του Γκροτόφσκυ τους,    Ryszard Cieślak, Zbigniew Cynkutis, Ludwik Flaszen, Antoni Jahołkowski, Rena Mirecka, Zygmunt Molik,   Stanisław Scierski.

Για όσους θα έμεναν και μετά,  θα ακολουθούσε πρόγραμμα  εκπαιδευτικό αλλά το   Tree of people  δεν ήταν κάτι τέτοιο. Ήταν μια  σωματική και πνευματική εμπειρία που είχε σχέση με τις εσωτερικές διαδικασίες που γίνονται στον ηθοποιό. Τα μυστικά της τέχνης του. Το κυρίως  πρόγραμμα που ακολούθησε ήταν  όμοιο με εκείνο  που και οι ίδιοι οι  ηθοποιοί του Γκροτόφσκυ   εκπαιδεύτηκαν  και λειτούργησαν. Ήταν ένας καμβάς  εργασίας  πάνω στον οποίο ζωγράφισε  το όραμα του  ο Γκροτόφσκυ.  Το   ‘Tree of people’  δεν ήταν άμεση εκπαίδευση.   Είχε όλη  την φιλοσοφική προσέγγιση του   Γκροτόφσκυ  για την διδασκαλία και  την  σκηνοθεσία του ηθοποιού.  Με μια διαφορά, έλειπε ο ίδιος ο Γκροτόφσκυ και  το μέρος της ζωγραφικής  θα έπρεπε να το συμπληρώσουμε εμείς  οι ίδιοι .

Πως μπορεί να περιγράψει κανείς  το Tree of people; Τι ήταν  το  Tree of people;  ( Συνεχίζεται  στο  τρίτο  μέρος )

*

Photo: Described as a ‘stream-work’ [dzieło-rzeka], it comprised a series of improvised actions by participants working under the direction of members of the group (Elizabeth Albahaca, Ryszard Cieślak, Zbigniew Cynkutis, Ludwik Flaszen, Antoni Jahołkowski, Zbigniew Kozłowski, Rena Mirecka, Zygmunt Molik, Teresa Nawrot, Irena Rycyk i Stanisław Scierski). It took a form somewhere between a workshop and a performance. The first presentations took place in Wrocław between 4 and 12 January 1979, following which Tree of People was realised during the group’s performances in Italy, the United Kingdom and France, as well as in Poland. Grotowski did not participate in work on the piece. The final event as part of this cycle took place in Palermo in the spring of 1981. The group’s final collective piece, Polish Thanatos: Incantations emerged from the work on Tree of People http://www.grotowski.net/en/encyclopedia/tree-people-drzewo-ludzi

*

©Μαρία Πανούτσου

Διαβάστε τα προηγούμενα της Μαρίας Πανούτσου για το θέατρο

vintage_under2

Στηρίξτε την προσπάθειά μας με ένα απλό like στο facebook. Ευχαριστούμε


aegean-campaign8.11.16

Comments Off

Filed under Panoutsou, Δοκίμιο, θέατρο